zelfbeperkende

Zelfbeperkende is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat betekent dat iets zichzelf beperkt. Het wordt gebruikt om zaken te beschrijven die opzettelijk beperkingen opleggen om risico’s te verminderen, verantwoord gedrag te bevorderen of controle te waarborgen. De term komt voor in combinatie met verschillende zelfstandig gebruikte begrippen, zoals maatregelen, gedrag, systemen of technologieën.

In de context van gedrag en gezondheid verwijst zelfbeperkende actie naar zelf opgelegde grenzen, bijvoorbeeld bij alcohol- of gokgedrag. Mensen of instellingen kunnen zichzelf beperkingen opleggen, zoals dagelijkse limieten of tijdslimieten, om schade te voorkomen en verantwoorde keuzes te stimuleren. In technologie en productiviteit kunnen apps of systemen zelfbeperkende functies bevatten die de duur van gebruik of de hoeveelheid kennisgeving beperken. In bedrijfs- en beleidscontext kan een organisatie zelfbeperkende controles of budgetlimieten instellen als middel om risico’s te minderen zonder externe regelgeving.

Voordelen van zelfbeperking zijn onder meer toename van veiligheid en gezondheid, betere verantwoording en minder afhankelijkheid van extern toezicht. Nadelen zijn onder meer een mogelijke beperkte effectiviteit bij gebrek aan naleving of ondermijnende motieven, en de kans op oneerlijke of onvoldoende algemene toepassing als de grenzen niet breed genoeg worden ondersteund.

Zie ook zelfregulering, zelfopgelegde restricties.