waterbeleid

Waterbeleid is het geheel van beleidsdoelstellingen, regels en instrumenten van overheden dat gericht is op het beheer van water, met aandacht voor watervoorziening, waterkwaliteit en watergerelateerde risico’s zoals overstromingen en droogte. Het doel is een betrouwbare watervoorraad, veilige waterkeringen en duurzame ecosystemen waarin water en menselijke activiteiten in balans zijn. Waterbeleid omvat zowel publieke investeringen als regulering en stimulering van maatschappelijke gedragingen en economische activiteiten.

In veel landen bestaan de beleidsuitvoering en verantwoordelijkheid uit meerdere bestuurslagen. In Nederland ligt de uitvoering bij provincies, gemeenten en vooral bij de waterschappen, autonome regionale overheden die verantwoordelijk zijn voor dijkbeheer, waterpeilregulering en afvalwaterzuivering. Daarnaast stelt de nationale overheid kaders en ziet toe op samenhang tussen beleidsthema’s.

Instrumenten die worden gebruikt omvatten waterbeheerplannen en langetermijnkaders, infrastructurele investeringen in dijken, gemalen en sluizen, vergunningstelsels en normen voor waterkwaliteit en ecologische doelen. Economische instrumenten zoals tariefstellingen, subsidies en stimulansen voor waterbesparing en natuurvriendelijke inrichting spelen ook een rol. Steeds vaker wordt ingezet op klimaatbestendigheid, natuurinclusief ontwerpen en adaptief waterbeheer met groen-blauwe infrastructuur en nature-based solutions.

Uitdagingen voor waterbeleid zijn onder andere klimaatverandering met extremere neerslag en hogere waterstanden, verstedelijking, verouderde infrastructuur, waterschaarste in sommige regio’s en eutrofiëring van waterlopen. Internationaal gaat het om samenwerking en naleving van Europese kaders voor waterkwaliteit en waterbeheer, en beleidsontwikkelingen die gericht zijn op integrale en veerkrachtige watersektoren.