waarvoor

Waarvoor is een samengesteld vraagwoord en betrekkelijk voornaamwoord in het Nederlands. Het bestaat uit waar en de prepositie voor en heeft als kernfunctie om te vragen naar het doel, de functie of de reden van iets, of om een betrekkelijke bijzin in te leiden waarin het antecedent overeenkomt met de prepositie voor.

In interrogatieve zinnen betekent waarvoor “for what” of “for which” en staat vaak aan het begin van de vraag met inversie: Waarvoor is dit gereedschap bedoeld? Waarvoor dient dit apparaat? Wat is het doel waarvoor dit project is opgezet? Deze vorm ligt vooral in formelere of schriftelijkere stijl; in informeel spraakgebruik kiest men soms voor waarom wanneer de nadruk op oorzaak ligt.

In betrekkelijke zinnen introduceert waarvoor een bijzin die refereert aan het antecedent uit de hoofdzin en verbonden is met de prepositie voor: Het doel waarvoor hij spaarde was duidelijk. Dat is de reden waarvoor hij twijfelde. Het gebruik van waarvoor benadrukt de relatie met het doel of de functie die aan een eerder genoemd ding wordt toegekend.

Vergeleken met andere samengestelde betrekkelijke voornaamwoorden kan waarvoor in bepaalde contexten ook vervangen worden door bijvoorbeeld waarom in informele taal, maar waarvoor blijft de uitdrukking die specifiek de relatie met de prepositie voor uitdrukt. Etymologisch komt het uit waar plus voor.