vrijheidlike

Vrijheidlike is een verouderde bijvoeglijke naamwoordvorm in het Nederlands die doorgaans kan worden opgevat als “vrijheids-achtig” of “met betrekking tot vrijheid.” De term komt vooral voor in vroegmoderne en oudere bronnen en is in het hedendaagse standaard Nederlands zelden of nooit gangbaar. Hij is een historisch voorbeeld van hoe het achtervoegsel -lijk in combinatie met een basisvorm als vrij- of vrijheid werd gebruikt om adjectieven te vormen.

Ontstaanswijze en varianten: Vrijheidlike is ontstaan uit een combinatie van vrijheid (of vrij) met het achtervoegsel -lijk. In historische teksten bestaan er meerdere spellingsvarianten die dezelfde betekenis aanduiden, doordat orthografie in oudere periodes sterk kon variëren. De relatie met verwante vormen als vrijelijk of vrijheid-gerelateerde termen is etymologisch duidelijk, maar de specifieke betekenis kan per tekstcontext verschillen.

Gebruik en betekenis: In historische documenten werd vrijheidlike gebruikt om kenmerken, houdingen of dingen te beschrijven die geassocieerd werden met vrijheid, liberaliteit, onafhankelijkheid of een vrijdenkende houding. De nuance kon variëren afhankelijk van politieke, religieuze of sociale context.

Huidige status: Tegenwoordig ontbreekt vrijheidlike aan gangbaarheid in het modern Nederlands. Het woord blijft voornamelijk van belang voor taalhistorisch onderzoek en diachrone studies waarin men oudere adjectivale vormen analyseert.

Zie ook: vrijheid, vrijelijk, -lijk; middeleeuwse en vroegnieuwse Nederlandse taal; taalgeschiedenis.