validatiecheck

Een validatiecheck, of validatiecontrole, is een controle die nagaat of een gegeven, processtap of uitkomst voldoet aan vooraf vastgestelde regels, normen of doelstellingen. Het doel is om de kwaliteit, integriteit en bruikbaarheid te waarborgen en fouten te voorkomen in latere fasen van een proces of systeem. Validatiechecks worden veel toegepast in software, data-verwerking en bedrijfsprocessen om ervoor te zorgen dat ingebrachte data geschikt is voor gebruik.

In software en informatica kent een validatiecheck verschillende vormen. Bij inputvalidatie gaat het om controles zoals type, formaat, lengte en bereik van waarden; cross-field validatie kijkt naar relaties tussen velden. In dataworkflows omvat validatie vaak null-waardes, referentiële integriteit, deduplicatie en naleving van datakwaliteitscriteria. Bij API's en webdiensten wordt regelmatig schema-validatie toegepast (bijv. JSON- of XML-schema’s) naast bedrijfsregels die op basis van de data gelden.

Validatie verschilt van verificatie, wat gericht is op aantoonbare juistheid ten opzichte van specificaties of een technisch protocol. In de praktijk overlappen ze soms, maar organisaties houden doorgaans de volgende focus: validatie checkt of data daadwerkelijk geschikt is voor beoogd doel, verificatie controleert of het product of systeem aan de gestelde standaarden voldoet.

Implementatie van validatiechecks vereist duidelijke regels, consistente foutmeldingen en robuuste tests. Practisch design omvat het definiëren van criteria, kiezen van passende controles, het loggen van fouten, en het onderhouden van validatieregels bij veranderende requirements. Voorbeelden zijn checks op non-emptiness, type- en bereikcontrole, format- of regex-validatie, en checksum- of uniekheidsverificatie.