vaccinatieprogramma

Een vaccinatieprogramma is een door de overheid georganiseerd beleid en aanbod van vaccins met als doel het voorkomen van vaccinbare ziekten door immunisatie van de bevolking. Het richt zich op specifieke leeftijdsgroepen en risicogroepen en streeft naar vermindering van ziekte en sterfte.

Programma's omvatten een aanbevolen vaccinatieschema met korte- en lange termijnplanning. Vaccinaties worden aangeboden via huisartspraktijken, gemeentelijke gezondheidsdiensten en, waar van toepassing, scholen. De uitvoering vereist een betrouwbare koude keten, registraties van toedieningen en systemen voor melden van bijwerkingen, evenals catch-up maatregelen voor personen die vaccins hebben gemist.

Het primaire doel is het verminderen van ziektegevallen, ziekenhuisopnames en sterfte door vaccinbare ziekten en het opbouwen van collectieve immuniteit die ook kwetsbare personen beschermt.

Vaccins worden uitgebreid onderzocht op veiligheid en werkzaamheid en blijven onderworpen aan veiligheidsbewaking na toelating. Bijwerkingen worden gemeld en geanalyseerd om veiligheid en effectiviteit te waarborgen.

De financiering en organisatie van vaccinatieprogramma's verschillen per land; overheden dragen vaak de verantwoordelijkheid, soms met ondersteuning van zorgverzekeraars en particuliere aanbieders. Monitoring van vaccinatiegraad en effect op volksgezondheid is een vast onderdeel van evaluatie.

Programma's variëren in opgenomen vaccins en implementatieschema's tussen landen. Richtlijnen komen doorgaans van internationale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en nationale gezondheidsautoriteiten. Historisch begonnen veel programma’s met vaccinaties tegen difterie, tetanus en kinkhoest, polio en mazelen; sindsdien zijn aanvullende vaccins toegevoegd.