underoverglasering

Underoverglasering is een keramische decoratietechniek waarbij zowel onderglazuur- als overglazuurdecoratie wordt toegepast op potten, bekers en andere keramische voorwerpen. De term verwijst naar het combineren van decoratie die onder een geglazuurde laag zit met decoratie die op de geglazuurde oppervlakte wordt aangebracht. Het doel is om een groter palet aan kleuren en afwerking te bereiken en te spelen met de duurzaamheid en het uiterlijk van het oppervlak.

Bij onderglazuurdecoratie wordt het pigment of de decoratie aangebracht op de keramische lichaam voordat de glazuurlaag wordt aangebracht en gebrand. Tijdens de hoogste baktemperatuur brandt de decoratie mee met de glazuur en wordt deze beschermd door de glaslaag, wat vaak resulteert in scherpe lijnen en een stabiele kleurdichtheid.

Overglazuurdecoratie wordt toegepast nadat de eerste glazuurlaag is gebrand. De decoratie bestaat vaak uit emailverf of speciale metalen glansdeeltjes die bij een lagere temperatuur worden gebrand. Overglazuur kan verschillende effecten opleveren, zoals glanzende metallics, opaque of translucente kleuren, die niet geschikt zijn voor hoogtemperatuurbrand.

Het proces omvat doorgaans meerdere brandfases en zorg voor compatibele materialen. Historisch gezien komen onder- en overglazuurdecoratie voor in diverse keramische tradities, zoals majolica en Delftse tegelkunst, maar ook in Oost-Aziatische porseleintradities. Voordelen zijn onder meer een breed kleurenpalet en uitgebreide decoratieve mogelijkheden; nadelen zijn meer complexiteit, risico op kleurnormen die afwijken bij verschillende temperaturen en extra brandstappen.