uitgeademde

Uitgeademde is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord gevormd als het past participium van het werkwoord uitademen (breath out). Het verwijst naar lucht of adem die al is uitgeademd. In het dagelijks taalgebruik komt uitgeademde lucht vaak voor, bijvoorbeeld in medische of wetenschappelijke contexten, maar ook in alledaagse beschrijvingen van ademhaling.

Etymologie en grammatica: uitgeademde is afgeleid van uitademen, met het voorvoegsel uit- (naar buiten) en adem (adem). Als bijvoeglijk naamwoord wordt het meestal attributief gebruikt, bijvoorbeeld de uitgeademde lucht, maar het kan ook predicatief voorkomen in zinnen als De lucht is uitgeademd. Het meervoudige vorm en andere grammaticale aanpassingen volgen de regels voor Nederlandse bijvoeglijke naamwoorden.

Gebruik en betekenis: uitgeademde wordt vooral aangetroffen in beschrijvingen van wat uit de longen komt bij ademhaling. In de geneeskunde en ademhalingsonderzoeken noemt men vaak de uitgeademde lucht of uitgeademde gassen, omdat daarin CO2 en soms andere stoffen aanwezig zijn die diagnostisch relevant kunnen zijn. Het woord benadrukt dat het om iets betreft dat al is vrijgekomen uit de ademhaling, niet om verse lucht.

Voorbeelden: De onderzoeker analyseerde de uitgeademde lucht om het metabolische profiel te bepalen. Tijdens de longfunctieanalyse werd de hoeveelheid uitgeademde CO2 gemeten. In informatieve teksten kan men spreken over de kenmerken van uitgeademde gassen.

Zie ook: uitademen, ademhaling, uitgeademde lucht, longfunctie.