troonopvolger

Een troonopvolger is de persoon die als eerste in aanmerking komt om de troon van een monarchie te bestijgen. In veel landen is de troonopvolger een erfgenaam en draagt vaak de titel kroonprins of kroonprinses. Het onderscheid tussen termen zoals heir apparent en heir presumptive komt ook in het Nederlands terug: een troonopvolger kan een heir apparent zijn als opvolging zeker is, terwijl een heir presumptive op dit moment in lijn staat maar verdrongen kan worden door latere nakomelingen van de huidige monarch.

De regels die bepalen wie de troon opvolgt, verschillen per land en worden vastgelegd in grondwetten en wetgeving. Veel systemen hanteren primogenituur: de oudste nakomeling volgt op, maar sommige landen kennen ook mannelijke voorkeursvolgorde of hebben recent absolute primogenituur ingevoerd, zodat het oudste kind ongeacht geslacht mag opvolgen. Religieuze vereisten en de rol van parlement of raad bij bevestiging van opvolging komen ook voor, en vaak is er een regent aangesteld als de troonopvolger minderjarig is.

Voorbeelden uit verschillende koninkrijken: Nederland kent sinds 1983 absolute primogenituur; de troonopvolger is de oudste van het Koninklijk Huis en is Catharina-Amalia, prinses van Oranje. Zweden hanteert sinds 1980 absolute primogenituur, met kroonprinses Victoria als troonopvolger. In het Verenigd Koninkrijk geldt een wettelijk systeem waarbij de troonopvolger de prins of prinses van Wales is; de lijn is gewijzigd door de Succession to the Crown Act 2013, waardoor geslacht geen rol meer speelt voor nakomelingen geboren na 2011; de monarch moet Protestant blijven.