toetsdesign

Toetsdesign is het proces van het ontwikkelen van toetsen die leerdoelen meten en tegelijk het leerproces ondersteunen. Het omvat het formuleren van doelstellingen, het selecteren van toetsvormen, het bepalen van scoremethoden en feedback, en het waarborgen van eerlijkheid en bruikbaarheid voor verschillende groepen leerlingen.

Een centraal principe is afstemming of constructive alignment: de leerdoelen, onderwijsactiviteiten en toetsvragen moeten op elkaar zijn afgestemd zodat wat geleerd wordt, ook precies zo wordt gemeten. Dit draagt bij aan de geldigheid van de evaluatie.

Validiteit, betrouwbaarheid en eerlijkheid vormen de kernkwaliteitscriteria. Validiteit vraagt om te meten wat men beoogt; betrouwbaarheid om consistente beoordelingen te waarborgen; eerlijkheid en toegankelijkheid betreffen redelijke aanpassingen en vermijding van bias.

Het ontwerp begint met een toetsplan, een blueprint, waarin de te behandelen leerinhoud, de verhouding tussen onderwerpen en het gewicht van elk onderdeel vastgelegd worden. Daarna worden items gecreëerd, beoordelingskaders ontwikkeld (rubrics), en wordt bepaald of de toets formatief, summatief of beide is.

Typen toetsmaterialen variëren van meerkeuzevragen en korte antwoorden tot essays, praktische opdrachten, portfolios en prestatietoetsen. Een samenstelling van verschillende typen kan verschillende leeruitkomsten beter treffen. Feedback en scoring gebeuren vaak via rubrics en/of calibratieprocedures, en soms via blinded marking.

Kwaliteitszorg omvat piloting, analyse van itemdata (moeilijkheidsgraad, discriminatie) en standaardsetting om scores te koppelen aan prestatieniveaus. Een zorgvuldig toetsdesign vergroot validiteit, betrouwbaarheid en inclusiviteit en ondersteunt het leerproces.