stressverlichting

Stressverlichting is het proces waarbij de ervaren stressniveaus en de bijbehorende lichamelijke en psychische reacties worden verminderd. Het kan zowel gericht zijn op korte, acute stress als op langdurige stressbelasting. In de gezondheidszorg en op de werkvloer wordt het begrip vaak gebruikt om strategieën aan te duiden die de veerkracht vergroten en de kans op stressgerelateerde klachten verminderen.

Langdurige of chronische stress kan leiden tot hoofdpijn, slaapproblemen, burn-out, en verhoogde bloeddruk, en beïnvloedt cognitieve functies zoals concentratie en geheugen. Stressverlichting richt zich op het verlagen van de belasting en op het vergroten van copingvermogen.

Individuele methoden omvatten cognitieve gedragstherapie, mindfulness, meditatie, ademhalingstechnieken, progressieve spierontspanning, regelmatige lichaamsbeweging, en voldoende slaap. Lichamelijke activiteit verlaagt hormonale stressrespons en bevordert herstel. Omgevings- en organisatorische maatregelen bestaan uit werkdrukbeperking, duidelijke planning, pauzes en sociale steun op het werk of school. Gezamenlijk toegepast kan stressverlichting effectiever zijn dan een enkel middel.

Toepassingsgebieden omvatten onderwijs, werkplek, gezondheidszorg en sport. Preventieve programma's en zelfzorgactiviteiten worden vaak aangeboden via bedrijfsgezondheidsdiensten, scholen of klinische settings.

De effectiviteit varieert per methode en context. Systematische reviews tonen gematigde tot stevige effecten voor mindfulness, ademhaling en cognitieve gedragstechnieken bij stressreductie. Meetinstrumenten zoals de Perceived Stress Scale en fysiologische indicatoren worden gebruikt om veranderingen in stressniveaus te volgen.