plugstandaard

Een plugstandaard, of plugstandaard voor stekkers en stopcontacten, is een specificatie die bepaalt hoe elektrische verbindingen tussen apparaten en netvoedingen eruitzien. Een standaard beschrijft onder meer de fysieke vorm van de stekker en het contactvlak, de pinnummering, de spanning en stroom die worden ondersteund, en de veiligheidsregels waaraan moet worden voldaan. Het doel is interoperabiliteit en veiligheid: dezelfde plug moet passen in dezelfde stopcontacten en onveilige verbindingen moeten worden voorkomen.

Plugstandaarden worden wereldwijd ontwikkeld en onderhouden door organisaties zoals de International Electrotechnical Commission (IEC) en regionale of nationale instellingen zoals CENELEC in Europa. Uit deze internationale normen ontstaan nationale of regionale normen die in het dagelijkse gebruik worden toegepast. Voor huishoudelijke toepassingen komen vaak gecombineerde of afzonderlijke families aan bod, zoals de Europese typen C, E en F (waaronder de veelgebruikte Schuko-contacten Type F), en hybriden die Type E en F combineren. Voor losse kabels en apparaten bestaan ook normen zoals de IEC 60320-familie (bijvoorbeeld C13/C14) en voor industrieel gebruik IEC 60309. Daarnaast speelt de bescherming tegen elektrische schokken en de aardingswijze een centrale rol in de normen.

In de praktijk betekent een plugstandaard dat apparaten, kabels en stopcontacten uitwisselbaar zijn binnen een bepaald systeem en dat apparaten veilig kunnen worden gebruikt met de juiste bekabeling en installaties. In Nederland komen bijvoorbeeld Europese beleidslijnen en normen grotendeels overeen met de Type F-aansluitingen en de algemene EU-standaardisatie van spanningen rond 230 volt (50 Hz), met aanvullende nationale normen voor installatie en veiligheid.