oproepbaar

Oproepbaar is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat aangeeft dat iemand of iets opgeroepen kan worden door een bevoegde autoriteit om te verschijnen, aanwezig te zijn of in te grijpen. Het woord is opgebouwd uit oproepen (om te laten verschijnen) en het achtervoegsel -baar, waarmee aangegeven wordt dat iets mogelijk is.

In juridische en administratieve taal komt oproepbaar vooral voor bij personen die mogelijk opgeroepen kunnen worden voor een procedure of verplichting. Voorbeelden zijn getuigen die opgeroepen kunnen worden om ter zitting te verschijnen, verdachten die opgeroepen kunnen worden voor verhoor, en juristen die opgeroepen kunnen worden voor hoorzittingen. Ook termen als oproepingsplicht of oproepbaar voor bepaalde taken kunnen voorkomen. Historisch is het begrip ook gebruikt in de context van militaire dienst, waar personen oproepbaar waren op grond van de dienstplicht.

Het begrip heeft doorgaans betrekking op status of capaciteit: het zegt iets over de mogelijkheid om aangesproken te worden door een autoriteit, maar niet noodzakelijk dat er daadwerkelijk een oproep volgt. Oproepbaarheden kunnen variëren per termijn of per rechtsgebied en kunnen afhankelijk zijn van leeftijd, bevoegdheid of specifieke wetgeving, zoals een nog van toepassing zijnde oproepingsregeling of procedure.

Verwante termen zijn onder meer oproeping, oproepingsplicht en oproepbaarheidsbeheer, die in diverse administratieve en juridische contexten worden gebruikt om te verwijzen naar het proces en de verplichtingen rondom het oproepen van personen.

Zie ook: oproeping, oproepingsplicht, rechtspraak, militair dienstverband.