oppervlaktebeeld

Het oppervlaktebeeld is een representatie van het aardoppervlak in twee dimensies. Het toont topografische kenmerken zoals hoogteverschillen en het reliëf, en kan daarnaast zichtbare oppervlaktemolens zoals begroeiing en bebouwing weergeven. In kaart- en GIS-toepassingen fungeert het vaak als basislaag waarop aanvullende informatie kan worden gezet, bijvoorbeeld hydrologie, wegen en percelen.

Een oppervlaktebeeld kan worden geproduceerd uit verschillende gegevensbronnen en in verschillende vormen verschijnen. In de praktijk wordt het vaak afgeleid van digitale hoogtemodellen (DTM) of digitale oppervlaktemodellen (DSM). Een DTM geeft het holle, bare aarde-oppervlak weer, terwijl een DSM ook objecten op het oppervlak blijft tonen, zoals gebouwen en bomen. Het oppervlaktebeeld kan verder worden verrijkt met kleuren, helderheidswaarden of schaduw om reliëf en hoogteverschillen goed af te lezen.

Productie en methoden. Fotogrammetrie uit lucht- of satellietbeelden levert stereo-paren die het hoogteveld reconstrueren. Lidar- of laser-scanners leveren point clouds die kunnen worden omgezet in raster- of vectoroppervlaktebeelden. Radar- en multispectrale sensoren voegen extra informatie toe, zoals textuur, samenstelling of vegetatie-indices. Het resultaat is meestal een rasterafbeelding of een set van kaarten die samen een overzicht geven van de oppervlakte.

Toepassingen van het oppervlaktebeeld zijn onder meer ruimtelijke planning, infrastructuurontwerp, waterbeheer, bodembescherming en archeologisch onderzoek. Het begrip wordt in de Nederlandse en Europese geo-informatiepraktijk nauwgezet onderscheiden van ondergrond- en volumeeenheden, maar wordt vaak in combinatie met anderen zoals topografische kaarten en digitale hoogtemodellen gebruikt. Zie ook: topografische kaart, digitaal hoogtemodel, hillshade, relief.