nietgebruikers

Nietgebruikers is een term die wordt gebruikt voor personen of groepen die een bepaald product, een dienst of technologie niet gebruiken, terwijl deze wel beschikbaar is voor anderen. Het begrip wordt ingezet in onder meer de publieke sector, marktonderzoek en wetenschappelijke studies om verschillen tussen gebruikers en niet-gebruikers te beschrijven en te onderzoeken welke factoren bepalen of iemand iets wel of niet gebruikt.

In digitaliseringscontext verwijst nietgebruik naar mensen die geen internet, geen smartphone of geen digitale toepassingen gebruiken. Dit heeft gevolgen voor toegang tot informatie, overheidsdiensten en sociale participatie. Redenen voor niet-gebruik variëren van gebrek aan toegang, kosten en gebrek aan digitale vaardigheden, tot twijfels over privacy en bruikbaarheid. In gezondheidsonderwerpen kan niet-gebruik betrekking hebben op vaccins, screening of reguliere zorg, met vergelijkbare oorzaken en soms extra factoren zoals culturele overtuigingen of wantrouwen.

Het meten van nietgebruik gebeurt vaak via bevolkingsonderzoeken, enquêtes of analyse van administratieve data, waarbij men prevalenties en trends probeert vast te stellen. Er bestaan verschillende strategieën om niet-gebruik te verminderen: vereenvoudiging van dienstverlening, gerichte outreach en communicatie, betaalbare of toegankelijke oplossingen, en ontwerp dat rekening houdt met de behoeften van minder digitale gebruikers.

Ethische overwegingen bij het bestuderen van nietgebruik gaan over privacy, de mogelijke stigmatisering en het voorkomen van bias. Het begrip is dynamisch: mensen kunnen door omstandigheden of maatschappelijke ontwikkelingen overgaan van nietgebruiker naar gebruiker, of omgekeerd.