kosteninflatie

Kosteninflatie, ook wel bekend als kostenstijgingsinflatie of cost-push inflatie, is een algemene prijsstijging die ontstaat door hogere kosten van productie en levering. Het wordt niet primair aangedreven door een toename van de vraag, maar door factoren zoals duurdere grondstoffen, stijgende arbeids- en energiekosten, belastingen of extra regelgeving. Kosteninflatie kan in elke economie voorkomen en kan leiden tot prijsstijgingen zelfs als de consumptie en het economische moment beperkt zijn.

De werkingsmechanismen zijn als volgt: wanneer bedrijven hogere kosten maken, kunnen zij hun prijzen verhogen om winstmarges te beschermen. Als deze kostenstijgingen wijdverspreid zijn, kan de inflatie zich door vele sectoren heen verspreiden. Prijs- en loonrigiditeit en veranderende inflatieverwachtingen kunnen de insinuatie van een loon-prijsspiraal versterken. Een belangrijke bron van kosteninflatie zijn olie- en energieprijzen, maar ook schaarste aan grondstoffen, logistieke problemen en valutakoersen spelen een rol. Kosteninflatie verschilt van vraaginflatie, waarbij de inflatie vooral ontstaat door een toename van de totale vraag in de economie.

Beleidsreacties richten zich meestal op een combinatie van monetair beleid en structurele maatregelen. Centrale banken kunnen renteverhogingen inzetten om inflatieverwachtingen te verankeren, terwijl overheden en economiebeleid gericht kunnen zijn op het verlagen van productie- en loonkosten op de lange termijn, bijvoorbeeld via productiviteitsverhogende investeringen, energiebesparing en deregulering. In perioden van kosteninflatie kan inkomensondersteuning nodig zijn om kwetsbare huishoudens te beschermen tegen een tijdelijk hogere prijspeil.