inschattingsonzekerheid

Inschattingsonzekerheid is de mate van onzekerheid die verbonden is aan een schatting van een onbekende grootheid. Het geeft aan hoe betrouwbaar een puntenschatting is en welke reikwijdte aan onzekerheid erbij hoort. Deze onzekerheid ontstaat door variabiliteit in de waarnemingen, meetfouten, ontbrekende data en onzekerheden in de aannames achter het model.

Oorzaken van inschattingsonzekerheid zijn onder meer de steekproefgrootte en representativiteit, de kwaliteit van meetinstrumenten en gegevens, natuurlijke variatie in de populatie, modelleringkeuzes en aannames, en ontbrekende waarden die door imputatie zijn vervangen. Elk van deze factoren kan leiden tot onderschatting of overschatting van de echte waarde.

Gevolgen van onzekerheid kunnen de betrouwbaarheid van conclusies en de kwaliteit van beslissingen in wetenschap, beleid en financiën beïnvloeden. In rapportages wordt onzekerheid meestal uitgedrukt met statistische maatstaven zoals betrouwbaarheidsintervallen, standaardfouten of kansruimtes; in Bayesiaanse contexten worden soms credible intervals gebruikt.

Beheersing en communicatie van inschattingsonzekerheid omvatten methoden om onzekerheid te kwantificeren zoals bootstrap, jackknife, simulaties en gevoeligheidsanalyses, evenals Bayesiaanse inferentie. Het is essentieel om zowel de puntwaarde als de onzekerheidsmaat te rapporteren en om na tegaan hoe verschillende aannames de schatting beïnvloeden.

Voorbeelden van inschattingsonzekerheid zijn de schatting van het gemiddelde inkomen in een land, de verwachte bevolkingsgroei of de geschatte effectgrootte van een medische behandeling in klinisch onderzoek.