gedragsdoel

Een gedragsdoel is een concreet, observeerbaar en meetbaar doel voor gedrag dat een persoon in een specifieke situatie vertonen of vermijden moet. In onderwijssituaties, zorg- en behandeltrajecten, en coachingfuncties wordt een gedragsdoel vaak vastgelegd in een zorg- of behandelplan en dient het als leidraad voor interventies, evaluatie en verantwoording. Het doel richt zich op zichtbaar gedrag en is bedoeld om duidelijk te maken welk gedrag gewenst is, waarom het belangrijk is en hoe voortgang wordt gemeten.

Kenmerken van een goed gedragsdoel zijn onder meer dat het SMART is: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel/haalbaar, Realistisch en Tijdsgebonden. Het beschrijft precies welk gedrag verwacht wordt, in welke context, welke criteria gelden en binnen welke termijn. Voorbeelden van meetbare criteria zijn frequentie, duur, intensiteit of kwaliteit van het gedrag, en vaak wordt gegevensverzameling gericht op objectieve tellingen of aantallen.

Voordat een gedragsdoel vastgesteld wordt, kan een zorg- of gedragsonderzoek plaatsvinden om de functies van het gedrag te begrijpen en mogelijke antecedenten en consequenties te identificeren. Het doel wordt vervolgens gekoppeld aan interventies, zoals positieve bekrachtiging, prompts of aanpassingen in de omgeving, en aan regelmatige voortgangsmetingen.

Een belangrijk aandachtspunt is dat gedragsdoelen mensgericht en ethisch moeten blijven: ze moeten de waardigheid van de betrokkene respecteren, draagvlak hebben en gericht zijn op ondersteuning en empowerment, niet op straffen. In de praktijk vullen gedragsdoelen vaak leerdoelen of competenties aan met een gedragscomponent.

Zie ook: leerdoel, SMART-doelen, gedragsonderzoek, gedragstherapie.