explosieveilig

Explosieveilig is een term uit de veiligheidsindustrie die verwijst naar apparatuur, systemen en praktijken die zijn ontworpen om ontploffingsgevaarlijke omgevingen veilig te maken. Het gaat om beschermingsmethoden in omgevingen met mogelijk explosieve atmosferen, zoals dampen, gas of stof, waarbij een vonk, hete oppervlakte of ander ontstekingsbron geen ontploffing mag veroorzaken. Explosieveilige oplossingen worden toegepast in sectoren zoals olie en gas, chemie, mijnbouw en farmaceutische productie.

De bescherming tegen explosies wordt bereikt via verschillende concepten. Een veel voorkomende is de explosie- of drukbestendige behuizing (Ex d), waarbij apparatuur zo is gebouwd dat een interne ontsteking binnen de behuizing wordt ingedamd en de vlamuitbreiding naar de buitenlucht wordt voorkomen. Andere benaderingen zijn verhoogde veiligheid (Ex e), dat de kans op vonkvorming of oververhitting minimaliseert; intrinsieke veiligheid (Ex i), waarbij elektrische energie beperkt is zodat ontstekingsenergie nooit aanwezig is; en bescherming tegen stof (Ex t). Daarnaast bestaan er methoden zoals beschermende behuizing onder druk (Ex p) of speciale stofbescherming (Ex q, Ex m), afhankelijk van de aard van de explosieve atmosfeer.

Bescherming tegen explosies valt onder internationale en Europese normen, zoals IEC/EN 60079 en de ATEX-richtlijn 2014/34/EU. IECEx is een internationaal certificeringssysteem. Apparatuur die explosieveilig is, is gemarkeerd met een Ex-markering die het type bescherming, de gas- of stofgroep en soms de temperatuurklasse aangeeft. Verantwoordelijkheden voor de selectie, installatie en onderhoud liggen bij bevoegde personen, aangezien risico's afwijken per toepassing en omgeving.