dysfunctie

Dysfunctie is een verzamelterm voor afwijkingen in de normale werking van een orgaansysteem of proces. Het duidt meestal op een disfunctie die minder of anders functioneert dan normaal en kan zowel aangeboren als verworven zijn. Dysfunctie kan betrekking hebben op fysieke, neurologische, hormonale of psychische processen.

Oorzaken van dysfunctie zijn divers en kunnen onder meer bestaan uit aangeboren afwijkingen, letsel, ontsteking, infectie, metabole of cardiovasculaire aandoeningen, neurologische schade, medicatie bijwerkingen, veroudering, leefstijl, stress en psychosociale factoren. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.

Veelvoorkomende domeinen omvatten spier- en zenuwfunctie (bijvoorbeeld motorische dysfunctie), het hart- en vaatstelsel, ademhalingsstelsel, nier- of leverfunctie, en hormonale systemen. Ook cognitieve en psychische dysfuncties komen voor. Seksuele dysfunctie wordt vaak apart genoemd, zoals erectiele disfunctie of problemen met seksuele opwinding, soms voortkomend uit een combinatie van lichamelijke en psychologische factoren.

Diagnostiek van dysfunctie bestaat uit het vaststellen van symptomen via de medische geschiedenis en lichamelijk onderzoek, gevolgd door gerichte aanvullende onderzoeken zoals laboratoriumtesten, beeldvorming, functionele testen of neuropsychologische evaluaties, afhankelijk van vermoedelijke aard en locatie van de dysfunctie.

Behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak en kan bestaan uit medicatie, chirurgie, revalidatie, therapie (bijvoorbeeld cognitieve of gedragstherapie), hulpmiddelen of leefstijlveranderingen. In veel gevallen is een multidisciplinaire aanpak nodig en kan de behandeling de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren.

De prognose varieert sterk per oorzaak en tijdigheid van de behandeling. Preventie omvat doorgaans een gezonde leefstijl, vroege diagnose en adhere aan voorgeschreven behandelingen.