contaminanten

Contaminanten zijn stoffen die aanwezig zijn in een medium zoals lucht, water, bodem, voedsel of een geproduceerd product, op niveaus die ongewenst of potentieel schadelijk zijn. Ze kunnen voortkomen uit natuurlijke processen of menselijke activiteiten en kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid, veiligheid of het milieu. In regelgeving en kwaliteitsnormen omvat de term vaak een breed scala aan onzuiverheden, verontreinigingen of reststoffen die niet aan gestelde criteria voldoen.

In water komen veelvoorkomende contaminanten voor, waaronder anorganische bestanddelen (zware metalen zoals lood, kwik en cadmium), voedingsstoffen, organische chemicaliën (pesticide-reststoffen, benzeen) en microbiele agentia. In voedsel en diervoeders zijn contaminanten onder meer mycotoxinen, pesticiderestanten, residuen van veterinaire geneesmiddelen en procescontaminanten. In lucht en bodem zijn deeltjes, vluchtige organische verbindingen en persistente organische verontreinigende stoffen gangbaar. Daarnaast worden microbiologische contaminanten zoals bacteriën, virussen of parasieten meegerekend.

Detectie en beheer: contaminanten worden vastgesteld door bemonstering en analysemethoden zoals chromatografie, massaspectrometrie, spectroscopie en PCR. Risicobeoordeling gebruikt blootstellinggegevens en toxicologie om referentiedoses en maximale toegestane niveaus vast te stellen, vaak uitgedrukt als maximaal toelaatbare concentraties (MCL’s) of richtwaarden van instanties zoals de WHO, EU en EPA. Regulering beoogt blootstelling te voorkomen, concentraties te beperken of sanering te verplichten.

Preventie en sanering: strategieën omvatten bronaanpak, behandeling (water- en afvalwaterbehandeling, bodemsanering, luchtreiniging) en monitoringsprogramma’s. Openbare gezondheid en milieubescherming vertrouwen op duidelijke contaminantdefinities, betrouwbare metingen en afdwingbare normen om nadelige effecten te verminderen.