coniuctief

Conjunctief, ook wel de subjunctive genoemd, is een grammaticale mood die wordt gebruikt om niet-feitelijke of hypothetische zaken uit te drukken. Het markeert doorgaans wensen, twijfels, mogelijkheden of gebeurtenissen die afhankelijk zijn van iets anders, en verschijnt vooral in ondergeschikte clausules of bij uitdrukkingen van hoop, wens of bevel.

In veel talen is het conjunctief een productieve en onderscheiden vorm. In talen zoals Frans, Spaans, Italiaans en Portugees wordt de subjunctieve gebruikt in clausules die sprake zijn van twijfel, wens of noodzaak. Voorbeelden zijn Franse zinnen als Il faut que tu viennes, Spaanse zinnen als Espero que vengas, Italiaanse zinnen als Spero che venga en Portugees als Quero que venhas. Doorgaans vereist de vormgeving specifieke uitgangen die verschillen van de indicatieve modus.

In het Nederlands is conjunctief historisch en vrijwel verdwenen uit het dagelijks taalgebruik. Moderne Nederlanders drukken dezelfde betekenissen meestal uit met de indicatief of met modale constructies en vaste uitdrukkingen. In formele of literaire registers blijven enkele optatieve uitdrukkingen bestaan, zoals Moge het zo zijn of Moge God u zegenen, die nog steeds als conjunctieve vormen worden begrepen.

Nota bene: de correcte term in het Nederlands is conjunctief; coniuctief is een veelgemaakte spellingfout. Het begrip blijft relevant in vergelijking met andere talen waar de subjunctive actief wordt toegepast en een belangrijke rol speelt in het uitdrukken van wens, onzekerheid of hypothetische situatie. See also: mood, subjunctive, conditional.