conglomeraat

Conglomeraat is een type kliastisch sedimentair gesteente dat behoort tot de koepel van sedimentgesteenten. Het bestaat uit afgeronde clasten met een diameter groter dan ongeveer 2 millimeter, die in een fijner materiaal of matrix zijn ingebed en bij elkaar worden gehouden door cementatie. De clasten kunnen afkomstig zijn uit verschillende eeuwe lithologieën en weerspiegelen daarmee de bronomgeving waaruit zij zijn getransporteerd.

De textuur van een conglomeraat kan variëren van clast-gedomineerd tot matrix-gedomineerd. De cementatie ontstaat door mineralen zoals calciet, siliciumdioxide of ijzeroxiden die de clasten aan elkaar verbinden. Dit levert een relatief harde en vaak gepolijste structuur op. De afmetingen en de vorm van de clasten geven aanwijzingen over transport en slijtage; afgeronde clasten duiden op aanzienlijk verplaatsings- en rolwerk door water of ijs.

Conglomeraten vormen zich in hoge-energierijke deposities waar grote klasten kunnen worden vervoerd en afgerond. Typische omgevingen zijn rivieren en alluviale fanen, braidsystemen en afzettingen langs kustlijnen of glaciale uitvloeiingen. De vondst van conglomeraten in een gesteentelagen geeft vaak informatie over paleo-energieniveaus en depositiesnelheden in het verleden.

Een belangrijk verschil met breccia is de morfologie van de clasten: bij conglomeraat zijn de clasten afgerond, bij breccia zijn ze hoekig. Bij metamorfose kan conglomeraat veranderen in metaconglomeraat. De term is afgeleid van het Latijnse conglomero, samenklonteren.