beeldbestanden

Beeldbestanden zijn digitale bestanden die beeldinformatie bevatten en bedoeld zijn om afbeeldingen op schermen of dragers te tonen. Ze bestaan uit rasterbeelden (bitmaps) en vectorbeelden. Rasterbeelden slaan een raster van pixels op en zijn gevoelig voor kwaliteitsverlies bij vergroting, vooral bij lage resolutie. Vectorbeelden beschrijven afbeeldingen als wiskundige vormen en blijven scherp bij schaalvergroting.

Veelvoorkomende rasterformaten zijn JPEG, PNG, GIF, TIFF en BMP. JPEG gebruikt verliesgevende compressie en is doorgaans geschikt voor foto's met een redelijke bestandsgrootte. PNG gebruikt verliesloze compressie en ondersteunt transparantie. GIF is beperkt in kleuren en wordt vooral voor eenvoudige animaties. TIFF biedt hoge kwaliteit en flexibiliteit, vaak in drukwerk en archivering. BMP is eenvoudig en onbewerkte pixelopslag maar leidt tot grote bestanden. Moderne alternatieven voor web en mobiel zijn WEBP (verliesloos of verliesgevend) en HEIF/HEIC. Vectorformaten omvatten SVG, EPS en PDF (die ook rasterdata kan bevatten). RAW-bestanden bevatten onbewerkte gegevens van camera’s en verschillen per fabrikant; ze vereisen meestal conversie voordat ze breed bruikbaar zijn.

Metadata in beeldbestanden kan EXIF bevatten (gegevens van camera en instellingen), naast IPTC- en XMP-velden voor beschrijvingen en copyright. Kleurbeheer speelt een rol: kleurprofielen zoals sRGB of Adobe RGB en ICC-profielen zorgen voor consistente weergave tussen apparaten. Bij webtoepassing kiest men vaak JPEG of WEBP; voor afbeeldingen met transparantie of scherpe lijnen is PNG geschikt; SVG is ideaal voor vectorillustraties. Voor drukwerk en archivering wordt vaak TIFF of PDF gebruikt vanwege verliesloze kwaliteit en betere kleurbeheermogelijkheden.