arbitraal

Arbitraal is een Dutch bijvoeglijk naamwoord met twee hoofdbetekenissen afhankelijk van de context: betrekking hebbend op arbitrage en in wiskundige of logische context verwezen naar een keuze zonder specifieerde regel.

In de context van arbitrage verwijst arbitraal naar zaken die te maken hebben met arbitrage of een arbitraal toegepast procedures. Zo kan men spreken van een arbitraal proces, een arbitraal gerechtshof of een arbitraal vonnis, wat betekent dat de geschilbeslechting plaatsvindt door een arbiter of een arbitraal college buiten de gewone rechter om.

In wiskundige en logische context wordt arbitraal gebruikt om een keuze of construct aan te duiden die weliswaar willekeurig of zonder verdere beperking kan zijn, maar wel typisch zonder specifieke kennelijke reden of definitie. Een veelgebruikte formulering is: laat a een arbitraal element van een verzameling A zijn. Het begrip wordt vaak onderscheiden van “random” of probabilistische selectie: arbitrair betekent generaliteits- of kiesvrijheid zonder een vast procedé, terwijl random verwijst naar toevalligheid en kansverdeling.

Etymologie en varianten: arbitraal is afgeleid van Latijns arbitrium (reed of besluit) via Franse en Nederlandse vormen. In het Nederlands kunnen termen als arbitraal, arbitrair en verwante uitdrukkingen voorkomen; de exacte spelling kan per context variëren.

Zie ook: arbitrage, arbitraal recht, arbitraal tribunal, willekeurig, arbitrair.