antigenenmatching

Antigenenmatching is het proces waarbij donor en ontvanger worden vergeleken op specifieke antigenen met als doel de immuunreactie tegen getransplanteerde weefsels te minimaliseren. In de meeste transplantaties is HLA-matching (humaan leukocytenantigen) een centrale focus, maar ABO-compatibiliteit is ook essentieel. Een betere afstemming van antigenen kan het risico op afstoting verminderen en de langetermijn graftsurvival verbeteren.

Bij HLA-mering gaat het om antigeenklassen I (HLA-A, -B, -C) en II (HLA-DR, -DQ, -DP). Typing kan serologisch plaatsvinden of via moleculaire technieken op basis van DNA, wat nauwkeuriger is en meer antigeenvormen kan onderscheiden. Naast het bepalen van welke antigeen aanwezig is, wordt vaak een crossmatch uitgevoerd: serum van de ontvanger wordt getest tegen cellen van de donor om bestaande allo-immuniteit te detecteren. Methoden omvatten de complementafhankelijke cytotoxiteitscrossmatch en flowcytometrische crossmatch. Een hoog panel reactive antibodies (PRA) niveau wijst op immunisatie en kan de kans op succesvolle matching verkleinen, wat wachttijden en selectiemogelijkheden beïnvloedt.

Uitkomsten van transplantaties verbeteren doorgaans met een betere antigenenmatching, vooral wat betreft de kans op acute en chronische afstoting en graftsurvival. Toch moeten artsen ook rekening houden met factoren zoals noodzaak om te wachten op een passende donor, de algehele immunologische toestand van de ontvanger en de toegediende immunosuppressie. Er bestaat ook groeiende aandacht voor niet-HLA-antilichamen en epitopen (eplets) die bij sommige afstotingsgevallen een rol kunnen spelen. Bij stamceltransplantatie is HLA-matching nog kritischer dan bij orgaantransplantaties.

Zie ook: HLA-typering, crossmatching, PRA.