aminofosfolipidien

Aminofosfolipidien zijn een groep fosfolipiden waarin de kopgroep een aminozuur- of aminogroep bevat. De belangrijkste leden zijn fosfatidylserine (PS) en fosfatidylethanolamine (PE). Deze lipiden maken deel uit van celmembranen en spelen eenrol bij membraanfunctie, signaaloverdracht en interacties met eiwitten. PS bevindt zich meestal aan de cytosolische kant van het plasmamembraan, maar kan bij apoptose extern worden blootgesteld.

Ze leveren belangrijke bijdragen aan membraanstructuur en -dynamiek. De aminofosfolipidien beïnvloeden membraancurvatuur en vormen specifieke interactiepunten voor membraaneiwitten. PS levert een negatief geladen oppervlak dat betrokken is bij coagulatieprocessen en bij bepaalde signaalroutes; PE is essentieel voor membraanfusie, stabiliteit en de vorming van membranen tijdens bijzondere celactiviteiten.

Synthetese en verdeling: PS wordt in het endoplasmatisch reticulum gesynthetiseerd via serine-uitwisseling met kopgroepen van PC of PE door PS-synthasen, en kan vervolgens in mitochondriën worden gedecarboxyleerd tot PE. De verdeling van PS en PE tussen de twee membraanbladen wordt geregeld door flippases, floppases en scramblases, wat bijdraagt aan membraan asymmetrie.

Ziekte en diagnostiek: verstoringen in de distributie of verwerking van aminofosfolipidien kunnen membranefunctie en signaaltransductie beïnvloeden. Externe PS op het celoppervlak dient als apoptotisch signaal en kan worden gedetecteerd met bindingen zoals annexine V of lactadherin.

Onderzoek en klinische relevantie: aminofosfolipidien zijn belangrijk in studies naar celsignaalvoering, apoptose, coagulation en membraanbiologie; veranderingen in hun samenstelling worden onderzocht bij neurodegeneratieve ziekten en auto-immuunreacties.