Zonneschade

Zonneschade is schade die ontstaat door blootstelling aan zonlicht, met name door ultraviolette (UV) straling. In de geneeskunde verwijst het vooral naar schade aan de huid en ogen door UV-A en UV-B straling, terwijl in de bouw- en materialenwetenschap ook schade aan bijvoorbeeld verf, kunststof en hout door zonlicht onder zonlicht wordt gezien. Zonneschade kan zowel acuut optreden als zich cumulatief opstapelen over de jaren.

Bij de huid kan zonneschade leiden tot zonnebrand (roodheid, pijn, blaren) en op lange termijn tot voortijdige veroudering van de huid (rimpels, verlies van elasticiteit, pigmentvlekken) en tot verhoogd risico op huidkanker zoals basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en melanoom. Bepalende factoren zijn huidtype, eerdere zonnestoten en genetische aanleg. Ook ogen kunnen door UV-straling schade oplopen, bijvoorbeeld aan het netvlies of lens.

Bij materialen veroorzaakt zonneschade ver fading, verkleuring, verharding of scheurvorming, waardoor esthetiek en functionaliteit kunnen afnemen. Schade kan worden beperkt door bescherming: zonnebrandcrème met brede dekking (minimaal SPF 30+, regelmatig aanbrengen), beschermende kleding, hoeden en zonnebrillen; schaduw en vermijden van piekuren. Voor materialen: gebruik van UV-stabilisatoren, beschermende coatings, adequate opslag en beschutting tegen direct zonlicht.

Vroege herkenning en tijdige preventie zijn essentieel om zowel lichamelijke als materiële schade door zonneschade te verminderen. Bij huidproblemen of verdachte huidveranderingen raden artsen aan om dermatologisch advies in te winnen.