Zeeën

Zeeën zijn grote zoutwatermassa's die meestal gedeeltelijk of volledig door land omgeven zijn en in verbinding staan met een of meer oceanen. In vergelijking met oceanen zijn zeeën vaak kleiner en ondieper, en hebben zij meer invloed van land door rivierafvoer, getij en klimaat. Sommige zeeën zijn relatief brakkig doordat zoetwater van rivieren het zeewater verdunt; een bekend voorbeeld is de Baltische Zee, ook wel Oostzee genoemd.

Voorbeelden van belangrijke zeeën zijn de Noordelijke Zee, de Middellandse Zee, de Zwarte Zee en de Rode Zee. Zeeën worden vaak ingedeeld naar ligging en verbinding met een oceaan: marginale zeeën die direct aan een oceaan grenzen, en meer afgesloten binnenzeeën die door land gedeeltelijk zijn omgeven.

Zeeën vormen belangrijke habitats en leveren voedsel, transportverbindingen en economische activiteiten zoals visserij en toerisme. Ze herbergen diverse ecosystemen, variërend van kusthabitats en seagrass-velden tot koraalriffen waar aanwezig; de biodiversiteit en productiviteit van zeeën variëren sterk per regio.

Zeeën staan voor verschillende bedreigingen, waaronder vervuiling, plastic, overbevissing, eutrofiëring en klimaatverandering. Ze ondervinden ook verzuring door verhoogde CO2-opname. Beheer vindt plaats binnen internationale jurisdicties en afspraken zoals UNCLOS, met opties voor beschermde gebieden en regels voor scheepvaart en visserij, vaak in combinatie met nationale wetgeving en lokale maatregelen.