Verhoudingsdata

Verhoudingsdata, ook wel ratio- of verhoudingsniveau genoemd, vormen het hoogste meetniveau in de statistiek. Gegevens op dit niveau hebben een absoluut nulpunt en gelijke intervallen, waardoor zowel verschillen als verhoudingen zinvol zijn. Daardoor kun je rekenen met optellingen, aantallen en verhoudingen zoals “tweemaal zo groot” of “50 procent groter”.

Kenmerken en voorbeelden: het absolute nulpunt betekent dat afwezigheid van de gemeten eigenschap nagegeven kan worden (bijvoorbeeld lengte, gewicht, tijdsduur, afstand, inkomen, leeftijd, snelheid). De intervallen zijn gelijk, en verhoudingen tussen waarden zijn betekenisvol. Voor temperatuur op Kelvin geldt bijvoorbeeld dat 0 K werkelijk nul ervaring van temperatuur aangeeft; Celsius- of Fahrenheit-temperatuur is doorgaans interval en kent geen natuurlijk nulpunt, waardoor verhoudingen niet zinnig zijn.

Toepassingen en analyse: op verhoudingsdata zijn descriptieve statistieken zoals het gemiddelde, de mediaan en de standaarddeviatie zinvol, en kunnen verhoudingen en procenten berekend worden. Parametrische statistieken zoals t-toetsen, ANOVA en regressie vereisen meestal interval- of ratio-gegevens. Transformeren naar log- of andere schalen kan nuttig zijn voor normalisatie, zolang de interpretatie van verhoudingen behouden blijft.

Samenvatting: verhoudingsdata vormen het rijkste meetniveau met een absoluut nulpunt en gelijke intervallen, waardoor zowel afstanden als verhoudingen relevante interpretaties bieden. Ze onderscheiden zich van interval-, ordinale- en nominale data doordat ratio-achtige interpretatie mogelijk is.