Verenigbaar

Verenigbaar is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft dat twee of meer zaken samen kunnen bestaan of elkaar kunnen versterken zonder dat er een logische of praktische tegenstrijdigheid ontstaat. Iets is verenigbaar als het onder dezelfde voorwaarden of binnen hetzelfde systeem kan voorkomen of toegepast kan worden.

In de logica en de filosofie betekent verenigbaar dat stellingen of uitgangspunten niet tegenstrijdig zijn; ze kunnen tegelijk waar zijn. In de rechtspraak, beleid en publiek debat verwijst verenigbaar naar de mate waarin normen, rechten of doelstellingen elkaar kunnen rijmen of in elkaar kunnen passen zonder onwerkbare conflicten. Een politiek plan kan bijvoorbeeld verenigbaar zijn met bestaande wetten en met Europese regelgeving wanneer het aansluit bij en niet in strijd is met die regels. Ook in het dagelijks taalgebruik beschrijft verenigbaar de compatibiliteit van eigenschappen, omstandigheden of voorkeuren.

Etymologie en verwante termen: het woord verenigbaar is afgeleid van verenigen; onverenigbaar is het antoniem. Synoniemen zijn compatibel, consistent en reconcilieerbaar; soms wordt ook gesproken van verzoenbaar of in overeenstemming. In de wetenschap en het publieke woordgebruik wordt onderscheid gemaakt tussen verenigbaar en onmogelijk, waarbij de eerste aangeeft dat er geen logische belemmering is.