Vastgoedrecht

Vastgoedrecht is het rechtsgebied dat betrekking heeft op onroerende zaken, zoals grond en gebouwen. Het regelt eigendom en overige rechten op onroerende zaken, de overdracht ervan en de rechtsverhoudingen tussen eigenaren, huurders, hypotheekhouders en andere partijen. Het vakgebied raakt zowel het privaatrecht als het publiekrecht en omvat notariële aktes, registratie in het Kadaster en fiscale aspecten.

Belangrijke instrumenten en rechten zijn eigendom, mede-eigendom, erfpacht, opstal, vruchtgebruik en erfdienstbaarheden. Daarnaast bestaan beperkte rechten voor gebruik die aan onroerende zaken verbonden zijn. In appartementen- en VvE-situaties spelen regels rondom gemeenschappelijk beheer een grote rol.

Overdracht van onroerend goed vindt doorgaans plaats via een notariële akte en vereist inschrijving bij het Kadaster. Belastingaspecten omvatten overdrachtsbelasting (en in bepaalde gevallen btw) en diverse heffingen rondom eigenaar- en gebruiksrechten.

Huurrecht regelt overeenkomsten voor woon- en bedrijfsruimte, huurprijzen, servicekosten en beëindiging. Het vastgoedrecht behandelt daarnaast verantwoordelijkheden van verhuurders en huurders, renovatie en onderhoud, en regels over huurprijzen en gelijke behandeling.

Ruimtelijke ordening en bouwrecht vallen onder het omgevingsrecht: bestemmingsplannen, omgevingsvergunningen, bouw- en milieuvergunningen en milieuregels die van invloed zijn op bouwen en gebruik van onroerend goed.

Procedures en handhaving vinden doorgaans plaats via civiele rechter, met mogelijkheden tot hoger beroep. Bij wanbetaling of hypotheken kan executie plaatsvinden, waaronder verkoop van het onderpand. Het vastgoedrecht heeft een sterke praktijkcomponent in advisering, transacties en governance van onroerend goed.