Subsidieringsmaatregelen

Subsidieringsmaatregelen zijn overheidsmaatregelen die financiële of andere voordelen verschaffen aan personen, ondernemingen of activiteiten met het doel publieke beleidsdoelstellingen te realiseren. Ze kunnen rechtstreeks geldelijke transfers inhouden, fiscale prikkels, of niet-financiële instrumenten zoals voorkeursaanbesteding of vrijstellingen van regelgeving. Subsidies kunnen worden ingezet voor onder meer onderzoek en ontwikkeling, energiebesparing, regionale ontwikkeling, werkgelegenheid, cultuur, landbouw en sociale voorzieningen.

Vormen van subsidieringsmaatregelen omvatten directe subsidies (toekenningen of subsidies), indirecte subsidies (belastingkredieten of vrijstellingen), prijsgerelateerde ondersteuning, garanties of zachte leningen, en overheidsopdrachten die positievoorrang geven aan bepaalde activiteiten of innovaties.

Doelstellingen en beleidsterreinen: subsidies worden ingezet om economische groei en werkgelegenheid te stimuleren, innovatie en onderzoeksontwikkeling te bevorderen, milieudoelstellingen te bereiken, regionale ongelijkheid te verkleinen, of sociale en culturele doelen te ondersteunen.

Bestuurlijke kaders en regelgeving: in veel landen gelden transparantie- en toezichtseisen; in de EU vallen selectieve subsidies onder staatssteunregels bedoeld om mededinging te beschermen. Selectieve maatregelen moeten mogelijk worden gemeld aan en goedgekeurd door de Europese Commissie, hoewel sommige vormen vallen onder de minimis-regeling of tijdelijke kaderregels.

Effecten en evaluatie: Subsidies kunnen marktfalen corrigeren en positieve externaliteiten genereren, maar ook leiden tot vertekening van de concurrentie, verplaatsing van investeringen of budgettaire druk. Een zorgvuldige ontwerp, monitoring, evaluatie en een beëindigingsdatum (sunset clause) zijn belangrijk, evenals duidelijke prestatie-indicatoren.

Relatie tot beleid en uitvoering: Subsidieringsmaatregelen sluiten aan bij regulering, overheidsopdrachten en vergunningen en maken deel uit van bredere beleidsprogramma's; effectieve coördinatie tussen betrokken overheden is noodzakelijk om overlap en verspilling te voorkomen.