Spoorwissels

Spoorwissels zijn mechanische voorzieningen op het spoor die het mogelijk maken een trein van het ene spoor naar het andere te leiden. Ze bestaan uit twee korte, beweegbare rails die naast de vaste buitenrails liggen en die tijdens het wisselen in een andere positie komen te staan. Wanneer een trein de wissel passeert, volgen de wielen de gekozen rails en kan de trein de gewenste route inslaan. Spoorwissels komen veel voor bij stations, knooppunten en langs rechte sporen waar meerdere routes bijeenkomen of uitkomen.

Bediening en typen. Er bestaan handwissels en elektrische wissels. Handwissels worden meestal bediend met een hendel of sleutel, terwijl elektrische wissels worden aangestuurd door wisselmachines die zijn aangesloten op het spoorwegbeveiligingssysteem. Moderne netwerken gebruiken interlocking en routebeveiliging om te voorkomen dat wissels in een onveilige stand komen of dat tegenstrijdige routes tegelijk beschikbaar zijn. Daarnaast bestaan er varianten zoals kruiswissels en slipwissels die complexe kruisingen tussen sporen mogelijk maken.

Onderhoud en veiligheidsaspecten. Spoorwissels vereisen regelmatig onderhoud aan de wisselbladen, bevestigingen en smering van bewegende delen. Inspecties controleren op slijtage, vervorming en werking van de aandrijving. Veiligheid wordt gewaarborgd door systemen die de stand van wissels afstemt op de sein- en signaalstatus, zodat een trein altijd door een veilige route kan rijden en botsingen worden voorkomen.

Toepassing en betekenis. Spoorwissels vormen een fundamenteel onderdeel van het moderne spoornetwerk, enabling efficiënte routing, in- en uitrijden bij stations en flexibele railoperaties in zowel hoofd- als zijlijnen.