Proximiteitssensoren

Proximiteitssensoren zijn sensoren die de aanwezigheid, afstand of positie van een voorwerp detecteren zonder dat er fysiek contact hoeft te worden gemaakt. Ze worden veel toegepast in automatisering, robotica en consumentenelektronica en reageren op veranderingen in fysische velden of eigenschappen in de omgeving.

Inductieve proximiteitssensoren detecteren metalen objecten door middel van een veranderend magnetisch veld. Capacitive sensoren meten veranderingen in de elektrische capaciteit veroorzaakt door nabijheid van een materiaal met een afwijkende dielektrische constante. Optische of fotoelektrische sensoren gebruiken licht om aanwezigheid te bepalen (diffuus, door-beam of reflectieve configuraties). Ultrasone sensoren zenden geluidsgolven uit en meten de tijd tot terugkaatsing om afstand of aanwezigheid te bepalen.

Uitgangen kunnen digitaal (schakeluitgangen met NO/NC) of analoog zijn, en veel modellen leveren NPN- of PNP-transistoruitgangen. De sensingafstand varieert per type: inductieve sensoren detecteren meestal metalen op enkele millimeters tot centimeters; capacitive sensoren kunnen tot sommige tientallen centimeters reiken; optische sensoren werken vaak op decimeters tot meters; ultrasonische sensoren bereiken vaak meerdere meters, afhankelijk van model en omgevingsomstandigheden.

Toepassingen omvatten detectie van onderdelen op lopende banden, positie- en afstandsbewaking in robotica, beveiligings- en niveausensoren in apparaten en automatisering. Voordelen zijn de niet-contactdetectie, snelle responstijden en weinig slijtage. Nadelen zijn gevoeligheid voor stof, vocht of lichtomstandigheden, en bij sommige types beperkte detectie voor niet-metalen of glanzende oppervlakken.

In de industrie bestaan normen voor sensoruitrusting, zoals IEC/EN 60947-5-2 die specificaties legt voor proximiteitssensoren. In de praktijk worden sensoren gekozen op basis van targetmateriaal, gewenste afstand en omgevingscondities.