Pillvorming

Pillvorming, in de farmaceutische context vaak aangeduid als tabletvorming of tabletproductie, is het proces waarbij een poedervormige blanding wordt omgezet in vaste doseringsvormen die bekend staan als tabletten of pillen. Het doel is een stabiele, nauwkeurige en gebruiksvriendelijke medicijnvorm die dosering, stabiliteit en gebruiksgemak biedt.

Het proces omvat meerdere fasen. Eerst vindt formulering plaats: actieve bestanddelen worden gecombineerd met hulpstoffen zoals vulmiddelen (bijv. melkzuur- of cellulose-, lactosebasis), binders, disintegranten, glijmiddelen en eventueel coatings. Afhankelijk van het ontwerp kan directe compressie worden toegepast, of granulatie (droge of natte) gevolgd door compressie. Na granulatie volgt mogelijk droging, milling en toediening van een lubricans om wrijving tijdens de pers te verminderen. Het eindproduct wordt gevormd in tabletten met behulp van een tabletpers, die dossen en kortstondige mechanische drukken gebruikt. Indien gewenst kan een coating worden aangebracht voor smaakverbetering, bescherming tegen licht of vocht, of vertraagde afgifte.

Tabletten variëren op basis van eigenschappen: meteen vrijkomende (IF), vertraagde vrijkomst (MR), film- of suikercoating, kauwtabletten, en effervescente tabletten. De selectie van samenstelling en productiemethode bepaalt aspecten zoals snelheid van afgifte, stabiliteit, mechanische sterkte en gebruiksgemak.

Kwaliteitscontrole en regelgeving spelen een centrale rol. Tabletten worden geanalyseerd op gewichtvariatie, hardheid, brosheid (friabiliteit), ontbinding en oplossnelheid, naast inhoudscontrole. Regulatoire normen (zoals pharmacopeeën) stellen eisen aan samenstelling, dosering, zuiverheid en reproducibiliteit. Produktie volgt doorgaans validatie- en kwaliteitsby-design-principes om consistentie en veiligheid te waarborgen.