Patroonkleuring

Patroonkleuring, ook wel pattern staining genoemd, is een methode die wordt toegepast in microscopie en beeldvorming om ruimtelijke patronen van componenten in een monster zichtbaar te maken door middel van kleurstoffen die selectief binden. Het doel is contrast te creëren zodat de verdeling, structuur en relaties tussen verschillende bestanddelen duidelijk worden. Hoewel de term vaak werkt binnen histologie en microbiologie, wordt patroonkleuring in bredere zin ook gebruikt in textile analyse, papierwetenschap en materiaalwetenschappen om patronen in vezels, weefsels of microstructuur te onthullen.

In de praktijk wordt een steekproef voorbereid en gefixeerd, waarna een of meerdere kleurstoffen aan het monster worden toegepast. De kleurstoffen binden aan specifieke moleculaire of structurele componenten (zoals nucleïnezuren, eiwitten, polysacchariden of celwanden). Nadat het overtollige kleuring is verwijderd, ontstaat er een contrastrijk patroon dat onder licht- of fluorescence-microscopie kan worden waargenomen. Soms volgen meerdere kleurstoffen elkaar op (multiplexkleuring) zodat verschillende componenten apart en tegelijk zichtbaar zijn.

Toepassingen van patroonkleuring zijn onder meer de evaluatie van weefsels en cellen in de biologie en pathologie, het identificeren van micro-organismen, en het analyseren van patroonvorming in textiel, papier en materialen. De methode biedt snelle, relatief goedkope contrastverhoging en helpt bij het herkennen van structuur en organisatie, maar de interpretatie kan variëren en artefacten zijn mogelijk. Nauwkeurige resultaten vereisen geschikte controles en standaarden.

Zie ook: kleuring, differentiële kleuring, histologie, microscopie.

---