Overheidsregisters

Overheidsregisters zijn officiële verzamelingen van gegevens die door overheden worden onderhouden om burgers, bedrijven en woningen te registreren en om publieke dienstverlening te ondersteunen. Ze vormen een cruciaal onderdeel van het stelsel van basisregistraties, een georganiseerd kader dat gestandaardiseerd gegevens uit meerdere onderdelen van de overheid met elkaar laat communiceren. Het doel is om betrouwbare, actuele informatie beschikbaar te maken voor beleid, dienstverlening en toezicht, terwijl administratieve lasten voor inwoners en bedrijven worden beperkt.

Voorbeelden van overheidsregisters zijn onder meer Basisregistratie Personen (BRP), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en registers die te maken hebben met bedrijven, onroerend goed en mobiliteit. BRP bevat persoonsgegevens van inwoners en residentes, BAG verwerkt adressen en geografische gegevens van gebouwen, en registers zoals het Handelsregister (via de Kamer van Koophandel) houden informatie bij over ondernemingen. Daarnaast bestaan er registers rond kadaster, voertuigen en nationale civil status, elk beheerd door relevante overheidsdiensten. Deze registers leveren data aan diverse ministeries, gemeenten en publiekrechtelijke instanties en dienen uiteenlopende processen zoals identiteitsverlening, belastingheffing, sociale zekerheid, woningtoewijzing en infrastructuurplanning.

Governance en interoperabiliteit lopen via afspraken over standaardisatie, databewaring en toegangsrechten. Het Stelsel van Basisregistraties regelt welke gegevens waar en hoe worden uitgewisseld en wie er toegang toe heeft. Toegang is over het algemeen beperkt tot geautoriseerde publieke sectorpartijen, maar sommige datasets komen via open data portalen beschikbaar voor publiek gebruik, onder strikte voorwaarden.

Privacy en gegevensbescherming spelen een centrale rol. Registraties bevatten vaak persoonlijke gegevens en vallen onder privacywetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR). Zaken als doelbinding, nauwkeurigheid, bewaartermijnen en rechten van betrokkenen worden bewaakt, met toezicht en beveiligingsmaatregelen om misbruik te voorkomen.