Misspecificeerd

Misspecificeerd is een term die aangeeft dat een model, specificatie of beschrijving niet overeenkomt met het onderzochte verschijnsel of de werkelijke datagenerende process. In de statistiek en econometrie verwijst het meestal naar een model dat onvolledig of onjuist is opgesteld, zodat aannames en gevolgtrekkingen misleidend kunnen zijn.

Oorzaken van misspecificatie zijn onder meer het ontbreken van relevante variabelen, een onjuiste functionele vorm (bijvoorbeeld een lineair model wanneer de relatie niet-lineair is), verkeerde aannames over de foutenterm, of meetfouten in de variabelen. Ook endogene variabelen en selectie van resultaten kunnen leiden tot misspecificatie.

Gevolgen kunnen bestaan uit vertekende of inconsistente schattingen, onjuiste standaardfouten en ongeldige inferenties, evenals slechtere voorspellingsprestaties. Een niet-gespecificeerd model kan leiden tot verkeerde beslissingen omdat de aannames niet kloppen.

Detectie en corrigeren: in econometrie en statistiek bestaan specificatietesten en diagnostiek, zoals de Ramsey RESET-test, tests voor endogeniteit en heteroskedasticiteit, en grafische analyse van residuen. Om misspecificatie te verhelpen kan men relevante variabelen toevoegen, de functionele vorm aanpassen (bijv. polynoom of splines), of het model veranderen naar een niet-lineair of semi-parametrisch framework. Instrumentele variabelen kunnen endogenie verminderen.

Terminologie en gebruik: de term misspecificeerd wordt toegepast op modellen, terwijl men ook spreekt van modelmisspecificatie of misspecificatie van de specificatie. Het begrip is relevant in onderzoeksontwerp en data-analyse en weerspiegelt de noodzaak van zorgvuldige modelkeuze en diagnostiek.