Luchtarme

Luchtarme is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat verwijst naar omstandigheden met weinig lucht of met een geringe beschikbaarheid van zuurstof. In wetenschappelijke en technisch-journalistische context wordt het gebruikt om omgevingen te beschrijven waarin de uitwisseling van lucht beperkt is of waarin het zuurstofgehalte laag ligt.

In ecologie en hydrologie wordt vaak gesproken van luchtarme omstandigheden wanneer de opgeloste zuurstof in water laag is, of van een beperkte luchtuitwisseling in bodems en sedimenten. Oorzaken kunnen stagnatie, hoge biologische zuurstofvraag (bijvoorbeeld door afbraak van organisch materiaal) en beperkte ventilatie zijn. Luchtarme wateren en bodemtemperatuurzones kunnen leiden tot stress of verdwijnen van zuurstoffederende organismen.

De gevolgen van luchtarme omstandigheden zijn afhankelijk van de context. In aquatische ecosystemen kunnen lage zuurstofniveaus schade veroorzaken aan vis, ongewervelde dieren en microben. In bodems kan onvoldoende aeratie de wortelgroei en mineralenopname belemmeren. In gevaarlijke werkomgevingen vormt een luchtarme atmosfeer een direct veiligheidsrisico voor personeel, omdat zuurstoftekort en de opstapeling van giftige gassen kunnen optreden; hierbij zijn adequate ventilatie en zuurstofmonitors noodzakelijk.

In de industrie en voedseltechnologie wordt ook gesproken van luchtarme of zuurstofarme omgevingen, bijvoorbeeld bij verpakkingen onder gewijzigde atmosfeer (MAP) waarin zuurstof wordt beperkt om oxidatie en bederf tegen te gaan. Het meten van zuurstofconcentraties met DO-sensoren en andere gasmonitoring is cruciaal in zowel onderzoeks- als operationele toepassingen.

---