Lebertumoren

Lebertumoren zijn tumoren die ontstaan in de lever. Ze kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn en worden ingedeeld als primair (uit de lever zelf) of secundair/metastatisch (uitzaaiingen van een andere tumor elders).

Goedaardige levertumoren zijn meestal asymptomatisch. De meest voorkomende is het hemangioom, gevolgd door hepatocellulair adenoom en focal nodular hyperplasia (FNH). Beleid hangt af van klachten en kenmerken; bij de meeste patiënten is afwachting voldoende, terwijl groei of risico’s chirurgische verwijdering of ablatie kan vereisen.

Kwaadaardige levertumoren kunnen primair zijn, zoals hepatocellulair carcinoom (HCC) en intrahepatische cholangiocarcinoom, of secundair/uitgezaaid vanuit andere kankers. Metastasen naar de lever komen het vaakst vanuit colorectale kanker, borstkanker, pancreas of long.

Symptomen zijn vaak vroeg onopvallend; later kunnen pijn in de bovenbuik, volheidsgevoel, gewichtsverlies of geelzucht ontstaan. Diagnostiek begint met beeldvorming zoals echografie, CT- of MRI-scan en leverfunctieonderzoek; bij HCC kan alfa-foetoproteïne (AFP) verhoogd zijn. Biopsie is soms nodig bij twijfel.

Behandeling verschilt per type en stadium. Goedaardige tumoren vereisen meestal geen behandeling; bij klachten kunnen resectie of ablatie worden toegepast. Bij maligne tumoren zijn curatieve opties mogelijk (resectie, levertransplantatie bij HCC in geselecteerde gevallen) en niet-curatieve opties zoals ablatie, TACE of TARE, of systemische en immunotherapie. Cholangiocarcinoom wordt vaak behandeld met chirurgie gevolgd door chemotherapie (bijvoorbeeld gemcitabine/cisplatin) en aanvullende bestraling in geselecteerde situaties.

Prognose varieert sterk: goedaardige tumoren hebben doorgaans een uitstekende uitkomst; maligne tumoren hangen af van type en stadium, leverfunctie en behandelopties. Preventie richt zich op bestrijding van leverziekten zoals hepatitis B/C, beperking van alcohol en controle van metabole aandoeningen zoals NAFLD.