Klimaatregulering

Klimaatregulering is het geheel van beleid en maatregelen dat is ontworpen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en daarmee de klimaatverandering te beperken. Het omvat zowel mitigatie, gericht op vermindering van emissies, als adaptatie, gericht op aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering.

Instrumenten omvatten marktgebaseerde mechanismen zoals koolstofprijzen en emissiehandelssystemen, regelgeving zoals energienormen en bouw- en voertuigstandaarden, subsidies en fiscale prikkels voor energiebesparing en hernieuwbare energie, en informatiegerichte maatregelen zoals etikettering en publieke voorlichting.

De regulering geldt op internationaal, regionaal en nationaal niveau en is vaak opgebouwd uit verschillende instrumenten die elkaar aanvullen. Internationale ontwikkelingen zoals het Klimaatakkoord van Parijs en het Europese beleid beïnvloeden nationale wetgeving; binnen de EU speelt het EU Emissions Trading System een centrale rol. Nationale en lokale overheden nemen aanvullende maatregelen, bijvoorbeeld verordeningen, subsidies, en normatieve eisen voor gebouwen, mobiliteit en industrie. Het Nederlandse Klimaatakkoord uit 2019 is een voorbeeld van een landelijk beleidskader dat sectorale afspraken en investeringen beoogt.

Uitdagingen bij klimaatregulering zijn onder meer de kosten en de verdeling van lasten, risico op koolstoflekkage, administratieve last en de behoefte aan betrouwbare metingen en toezicht. Effecten worden vaak gemeten aan emissiereducties, energieneutraliteit en de groei van hernieuwbare energie, met aandacht voor rechtvaardigheid en economische concurrentiekracht.

Toekomstige ontwikkelingen richten zich op bredere carbon pricing, strengere normen, betere integratie van mitigatie en adaptatie, en aandacht voor een just transition die werknemers en gemeenschappen begeleidt bij de verschuiving naar een koolstofarme economie.