Kleurvast

Kleurvast is een aanduiding voor de eigenschap van een materiaal om zijn kleur te behouden bij normale gebruiksomstandigheden. In het Nederlands wordt vaker gesproken over kleurvastheid: de mate waarin een kleurblij blijft of uitloopt en vervaagt onder blootstelling aan factoren zoals wassen, zonlicht, wrijving of zweet. Kleurvastheid is vooral van belang bij textiel en gedrukt materiaal, maar kan ook van toepassing zijn op verven, inkt en kunststofoppervlakken.

In de textielindustrie wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende aspecten van kleurvastheid. Veelvoorkomende tests vergelijken hoe een stof zijn kleur behoudt tijdens domestisch of industrieel wassen, bij blootstelling aan licht (lichtvastheid), bij wrijven (crocking of rubbing fastness) en bij zweet of chemische stoffen (perspiration fastness). Deze eigenschappen worden vaak uitgedrukt in cijfers die aangeven hoe sterk de kleur blijft of hoeveel kleur er vervaagt. Tests worden uitgevoerd volgens internationale normen en methoden.

Standpunten en normen. Er bestaan internationale normen en testmethoden die kleurvastheid objectief beoordelen, bijvoorbeeld voor wasvastheid, lichtvastheid en wrijfvastheid. Veelal worden deze tests uitgevoerd volgens ISO- of AATCC-methoden, soms aangevuld met nationale normen. Het resultaat is een beoordeling van de mate van vervaging of uitloop, soms weergegeven als delta E (kleurverschil) of als classificatie van de prestatie.

Verbetering en selectie. Kleurvastheid wordt beïnvloed door de aard van kleurstoffen of pigments, bindmiddelen, de materiaalbehandeling en de verwerking. Om kleurvastheid te verbeteren, kiezen fabrikanten vaak robuuste kleurstoffen, betere fixatiechemie, pigmenten in combinatie met binders, of speciale voorbehandeling en afwerking.

Kortom, kleurvastheid is een cruciale eigenschap voor duurzaamheid en bruikbaarheid van gekleurde materialen en wordt kritisch beoordeeld in productie, kwaliteitscontrole en labeling.