Kleurmeting

Kleurmeting is het kwantificeren van de perceptuele kleur van materialen en lichtbronnen met instrumenten die hun spectrale eigenschappen vastleggen en omzetten naar gestandaardiseerde kleurwaarden. Het doel is objectieve, reproduceerbare metingen die vergelijkbaar zijn over tijd en tussen verschillende apparaten.

De belangrijkste instrumenten zijn spectrofotometers en kleurmeters. Een spectrofotometer meet de volledige spectrale reflectie (of transmissie) van een monster en berekent aan de hand van kleurdefinities een waarde in een standaard kleurruimte. Een eenvoudige kleurmeter levert doorgaans drie of vijf kanalen en is vooral geschikt voor snelle kwaliteitscontrolemetingen. Voor emissie- of lichtbronnenmetingen kan een spectroradiometer worden gebruikt.

Kleurmetingen hangen af van de meetomstandigheden zoals de waarnemer (CIE 1931 2° of 10°), de lichtbron (illuminant zoals D65), en de geometrie van meten. De resultaten worden meestal uitgedrukt in kleurruimten zoals CIE XYZ of CIE Lab (Lab). Differentiatie tussen kleuren gebeurt vaak via de kleurverschilmaat ΔE (bijvoorbeeld ΔEab of ΔE00).

Tijdens de meting worden referenties gebruikt: wit- en zwartreferenties voor kalibratie en, indien nodig, een gemeten staal in relatie tot deze referenties. Metingen moeten traceerbaar zijn aan nationale of internationale normen en uitgevoerd worden onder gestandaardiseerde omstandigheden om metamerie en glansinvloeden te minimaliseren.

Toepassingen van kleurmeting zijn onder meer kwaliteitscontrole in textiel, kunststoffen en verven, kleurmatching in drukwerk en cosmetica, en materialenonderzoek. Belangrijke overwegingen zijn oppervlaktestructuur, glans, en metamerie bij verschillende lichtomstandigheden.

Er bestaan internationale normen en standaarden voor kleurmeting, zoals de CIE- en ISO-standaarden (bijv. ISO 11664 en ISO 13655), die specificeren meetcondities, weergave en berekening van kleurverschillen.