Haalbaarheids

Haalbaarheids, in de context van projectmanagement en besluitvorming, verwijst naar de mate waarin een idee, plan of project uitvoerbaar is onder de actuele omstandigheden. Vaak wordt gesproken van een haalbaarheidsstudie of haalbaarheidsanalyse, waarbij verschillende dimensies systematisch worden onderzocht om te bepalen of verder investeren zinvol is. Het doel is om tijdig onzekerheden te identificeren en een gefundeerde go/no-go-beslissing mogelijk te maken.

De belangrijkste dimensies van haalbaarheid zijn technische, economische, juridische en operationele haalbaarheid. Technische haalbaarheid bekijkt of de benodigde middelen, technologie en knowhow beschikbaar en toepasbaar zijn. Economische haalbaarheid evalueert kosten, baten, financieringsmogelijkheden en de verwachte rendementen. Juridische haalbaarheid onderzoekt of het plan voldoet aan wet- en regelgeving, contractuele verplichtingen en mogelijke risicobeperkingen. Operationele haalbaarheid richt zich op organisatorische aspecten, zoals beschikbaarheid van personeel, processen, workflows en onderhoudsbehoeften, terwijl planning en tijdschema’s de haalbaarheid op korte en langere termijn toetsen.

Een haalbaarheidsanalyse doorloopt doorgaans stappen zoals probleemdefinitie, verzameling van vereisten, scenario- en alternatiefanalyse, kosten-batenanalyse, risico- en gevoeligheidsanalyses, en een eindrapport met aanbevelingen en een besluitpunt. De uitkomsten vormen de basis voor een businesscase en bepalen of vervolgtrajecten, zoals een pilot of volledige implementatie, worden gestart.

Haalbaarheid is geen garantie voor succes; het biedt wel een gestructureerde aanwijzing voor de haalbaarheid en de noodzakelijke randvoorwaarden voordat middelen worden toegewezen. Het wordt breed toegepast bij investeringsbeslissingen, productontwikkeling, IT-projecten en ruimtelijke of beleidsmatige projecten.