Feldspaatkristallen

Feldspaatkristallen vormen een van de meest voorkomende mineralen in de aardkorst en komen voor in vele gesteenten, met name in magmatische rotsen zoals graniet en dioriet, maar ook in metamorf en sedimentair gesteente. Ze spelen een sleutelrol als bouwstenen van continentale gesteenten en zijn vaak zichtbaar als duidelijke kristallen in geologische monsters.

Chemisch gezien zijn feldspathen aluminosilicaatmineralen met een driedimensionaal netwerk van SiO4-tetraëderen. In dit netwerk vervangt Al3+ een deel van Si4+, wat de lading onveranderd houdt door kalium- en/of natriumionen of calciumionen in de kristalruimte te plaatsen. Er bestaan twee hoofdgroepen: alkali-feldspaat (kalium- en natriumfeldspaat) en plagioklaas (Na-Ca-serie). Voorbeelden: orthoklaas en mikroklin behoren tot alkali-feldspaat; albiet en anorthiet tot plagioklaas.

Feldspaatekristallen hebben doorgaans een glasachtige tot helder glanzende verschijning. Ze hebben een hardheid van ongeveer 6 op de Mohs-schaal en twee duidelijke scheidingsvlakken die elkaar ongeveer onder 90 graden kruisen. Plagioklaas vertoont vaak insnijdingen of striëring op de kristalvlakken. Bij sommige typen kunnen twinning en exsolutieverschijnselen voorkomen.

Voorkomen en toepassingen: feldspaatmineralen komen veel voor in graniet, granodioriet en andere felsische gesteenten, maar zijn ook aanwezig in basalt en in metamorf gesteente. Industriële toepassingen omvatten productie van glas en keramiek, en geologisch dienen ze als indicatoren van temperatuurrijke vormingsomstandigheden.