Dubbelzien

Dubbelzien, in medisch jargon diplopie, is het waarnemen van twee gelijktijdige beelden van één object. Het kan monoculair of binoculair zijn. Monoculair dubbelzien verdwijnt doorgaans wanneer het ene niet-werkende oog wordt afgedekt en duidt meestal op een oogheelkundige oorzaak zoals cataract, korrelige of onregelmatige hoornvlieshuid, droge ogen of refractie-fouten. Binoculair dubbelzien ontstaat door een afwijking in de ogen zelf of in de samenwerking van de ogen; dit verdwijnt meestal wanneer beide ogen worden gesloten en is vaak het gevolg van oogstandafwijkingen of oogzenuwproblemen.

Oorzaken zijn onder andere oogspierstoornissen en zenuwproblemen zoals verstoringen van de oogzenuwen (III, IV of VI), strabismus (scheelzien), myasthenia gravis, beroerte, hoofdtrauma of neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose. Daarnaast kunnen aandoeningen zoals Graves’ ziekte (een thyroid-gerelateerde oogziekte),diabetes en systemische ziekten bijdragen. Bij monoculair dubbelzien ligt de oorzaak meestal in het oog zelf (bijv. cataract of cornea-irregulariteit).

Symptomen en wanneer medische hulp te zoeken: dubbelzien kan gepaard gaan met pijn, hoofdpijn, wazig zicht of flauwvallen, en kan variëren met de richting van de blik. Een plotselinge, snelle ontwikkeling van dubbelzien met neurologische verschijnselen vereist onmiddellijk medische evaluatie, aangezien dit kan wijzen op een acuut neurologisch letsel.

Diagnose en behandeling: diagnostiek omvat oogonderzoek, refractieanalyse, covertest en mogelijk beeldvorming (CT/MRI) als neurologische oorzaken mogelijk zijn. Behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak en kan bestaan uit correctie van refractie, oogpleister of prismatische brillen, aangevuld met oogspierchirurgie of botox bij schommelingen in de oogstand. Bij ernstige of langdurige gevallen kan rehabilitatie of multidisciplinaire zorg nodig zijn. Prognose varieert sterk afhankelijk van de oorzaak en tijdige behandeling.