DIPgewrichten

DIPgewrichten, distale interfalangeale gewrichten, zijn de gewrichten tussen het middelste en distale kootje van de vingers. Ze komen voor in de vingers 2 tot en met 5; de duim heeft geen DIP-gewricht maar een enkel interfalangeaal (IP) gewricht.

Anatomie en beweging: DIP-gewrichten zijn scharniergewrichten die voornamelijk buigen en strekken. Ze worden aan de zijkanten ondersteund door collateral ligaments en aan de palmaire zijde door de volare plaat, terwijl de extensorpees dorsaal over het gewricht loopt. De beweging is beperkt maar essentieel voor het fijnere contact van de vingertoppen.

Functie: Door de flexibiliteit van de DIP-gewrichten kunnen de vingertoppen effectief gebogen worden, wat bijdraagt aan grip en fijne motoriek. Ze werken samen met de PIP- en MCP-gewrichten maar hebben een specifieke rol in de beweging van het uiterste kootje.

Klinische relevantie: Osteoarthritis raakt vaak de DIP-gewrichten, wat kan leiden tot Heberden-knobbels (ingroeiingen aan de DIP-gewrichten). Bij inflammatoire artritis variëren DIP-betrokkenheid; reumatoïde artritis spaart aanvankelijk vaak de DIP, terwijl psoriatische artritis vaker DIP-invloeden kan hebben. DIP-problemen uiten zich door pijn, stijfheid en verminderde vingerfunctie, vooral bij grijpen.

Letsels en aandoeningen: De DIP kan worden aangedaan door traumata zoals mallet finger (extensorpeesverrekking of -avulsie) en distale falanxfracturen. Degeneratieve veranderingen nemen toe met veroudering.

Diagnose en behandeling: Diagnose gebeurt op klinisch onderzoek en röntgenfoto’s die samenvoegingsruimte, osteofyten of erosies tonen. Behandeling omvat conservatieve maatregelen (rust, spalken, pijnstilling zoals NSAID’s, aanpassingen in activiteiten) en bij ernstige degeneratie of aanhoudende klachten soms invasieve opties zoals injecties of chirurgische fusie/arthroplastiek. DIP-gewrichten blijven belangrijk voor de fijne motoriek en zijn onderwerp van zowel degeneratieve als traumatische zorg.