Contactstoffen

Contactstoffen is een verzamelterm voor stoffen die bij contact met menselijk weefsel, meestal de huid of ogen, uiteenlopende gezondheidseffecten kunnen veroorzaken. Ze kunnen irriterend zijn, wat meteen schade veroorzaakt bij blootstelling, of sensibiliserend (allergisch), waardoor na herhaalde blootstelling een overgevoeligheidsreactie ontstaat.

De belangrijkste mechanismen zijn irritatie en allergie. Irritante contactstoffen veroorzaken direct schadelijke reacties en huidbeschadiging, vooral bij herhaalde of langdurige blootstelling. Allergene contactstoffen brengen het immuunsysteem in verwarring te liggen, waardoor een allergische contactdermatitis kan ontstaan na een sensitatieperiode. Bij sommige personen kan inhalatie van irritatieve of allergene stoffen ook leiden tot luchtwegklachten zoals irritatie of astma.

Veelvoorkomende bronnen zijn onder meer metalen zoals nikkel, cobalt en cromaten (allergenen voor velen), parfumcomponenten, conserveermiddelen, latex en bepaalde oplosmiddelen. Blootstelling gebeurt voornamelijk via werkgerelateerde omgevingen (industrie, bouw, metaalbewerking) maar ook via consumentenproducten zoals cosmetica, huishoudelijke artikelen en kleding.

Regulering en risicobeoordeling: in de Europese Unie zorgen systemen zoals REACH en CLP voor classificatie, etikettering en veiligheidseisen voor contactstoffen. Werkgevers en producenten moeten risico’s beoordelen, blootstelling beperken en waar mogelijk substitueren naar minder gevaarlijke stoffen. Patch-tests worden gebruikt om allergische contactstoffene weten te identificeren; diagnose en behandeling richten zich op het vermijden van de stof en het behandelen van dermatitis of conjunctivitis.

Preventie en beheer: substitutie van gevaarlijke stoffen, technische maatregelen (ventilatie, afscherming), adequate persoonlijke beschermingsmiddelen en goede hygiënemaatregelen. Bij verdachte reacties is medische evaluatie aanbevolen en het afbakenen van blootstellingsroutes.