Congestiebeheer

Congestiebeheer is het geheel van beleidsmaatregelen en operationele activiteiten die gericht zijn op het voorkomen, beperken en beheersen van verkeerscongestie op wegen- en stedelijke netwerken. Doel is de doorstroming en betrouwbaarheid van het verkeer te verbeteren, de bereikbaarheid te vergroten en naast verliestijd ook de veiligheid en de leefomgeving te beschermen. Het veld combineert maatregelen die de vraag naar mobiliteit beïnvloeden met maatregelen die het aanbod van de infrastructuur optimaliseren, en maakt gebruik van informatievoorziening en technologie.

Het bereik van congestiebeheer omvat hoofdwegen en stedelijke knelpunten, waarover gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat gezamenlijk zorgen dragen. Ook vervoerssystemen zoals openbaar vervoer en fiets- en voetgangersnetwerken spelen een rol, omdat een betere afstemming tussen modaliteiten de congestie kan verminderen. Reguleringskaders, verkeersbeheersing en data-gedreven planning staan centraal, net als communicatie met weggebruikers.

Belangrijkste strategieën zijn onder meer vraagbeheersing en aanbodverbetering. Vraagbeheersing omvat maatregelen zoals dynamische prijzen, toegangsbeperkingen in drukke stadsdelen en stimulering van alternatief gedrag (telewerken, flexibele werktijden). Aanbodverbetering omvat ITS-toepassingen zoals adaptieve verkeerssignalering, incidentenbeheer, gerichte wegwerkzaamheden en prioritering van openbaar vervoer. Daarnaast is informatievoorziening essentieel: real-time verkeersinformatie en routeadviezen helpen weggebruikers om keuzes te sturen.

Resultaatmetingen richten zich op reistijd, betrouwbaarheid, veiligheid, emissies en modalshift. Uitdagingen zijn onder meer afstemming tussen meerdere bestuursniveaus, financiering, fairness en publieke acceptatie.